Do najczęstszych pasożytów przewodu pokarmowego należą nicienie. Robaki te z wyglądu przypominają biały makaron spaghetti i dosyć często można je zauważyć w kale lub wymiotach zarażonego zwierzęcia.

W Polsce najczęściej spotykamy glisty (Toxocara canis — glista psia i Toxocara cati — glista kocia), włosogłówki (Trichuris vulpis) oraz tęgoryjce (Ancylostoma caninum, Ancylostoma tubaeforme i Uncinaria stenocephala).

Powszechnie występującymi i najczęściej spotykanymi nicieniami psów i kotów są glisty. Toxocara canis (glista psia) i Toxocara cati (glista kocia) pasożytują w jelicie cienkim. Długość nicienia jest uzależniona od wielkości żywiciela i waha się od 6 do 12 cm.

Jak zwierzę może zarazić się glistami?

Psy najczęściej zarażają się jeszcze w życiu płodowym lub z mlekiem matki. Inwazja pasożytnicza u kotów jest efektem zjedzenia gryzonia z uśpionymi larwami albo pożywienia zanieczyszczonego jajami glist.

Po zarażeniu drogą pokarmową larwa przebija ścianę jelita i wnika do naczyń krwionośnych, którymi dociera przez wątrobę, a następnie serce do płuc. Z pęcherzyków płucnych larwy wędrują przez tchawicę do krtani. W tym miejscu larwy podrażniają gardło i podczas kaszlu lądują w pyszczku, a następnie są przez zwierzę połykane. W jelitach larwy przekształcają się w stadium dorosłe glisty, a złożone przez nie jaja są wydalane z kałem żywiciela.

Kaszel zwierzęcia może okazać się objawem inwazji glistą.

Może się zdarzyć, że larwy z serca, wraz z krwią trafiają do innych tkanek, gdzie zostają zatrzymane w rozwoju. Taka sytuacja ma miejsce u żywicieli przypadkowych (m.in. u gryzoni i człowieka).

Gdy zarażona suczka zachodzi w ciążę, larwy aktywują się pod wpływem działania hormonów. Wraz z krwią przemieszczają się do macicy i gruczołów mlekowych, skąd przekazywane są potomstwu.

Jakie są objawy zarobaczenia?

Do typowych objawów toksokarozy, czyli choroby wywołanej przez glisty, należą: kaszel, biegunki, wymioty, apatia, powiększony obrys brzucha oraz jego bolesność. Dorosłe zwierzęta chorują prawie bezobjawowo. U szczeniąt i kociąt, przy nasilonej inwazji może dojść nawet do zatkania lub przerwania ciągłości jelit, co grozi śmiercią!

Co to są włosogłówki?

Włosogłówki to rodzina krwiopijnych nicieni żerujących w jelicie grubym ssaków. Nazwa pochodzi od cieniutkiej „główki” pasożyta, którą wnika do błony śluzowej jelita i pobiera krew z naczyń krwionośnych. Specyfika żerowania tych nicieni sprawia, że są wyjątkowo odporne na działanie leków przeciwpasożytniczych. Gatunek występujący u lisów, wilków oraz psów to Trichuris vulpis.

Jak dochodzi do zarażenia włosogłówką i jakie są objawy?

Do zarażenia dochodzi drogą pokarmową. Pies zjada jaja włosogłówki, z których wykluwają się larwy żerujące w jelicie cienkim. Po pewnym czasie larwy przemieszczają się do jelita grubego, gdzie przekształcają się w dorosłe pasożyty. Dojrzałe nicienie składają w świetle jelita jaja, które następnie są wydalane z kałem.

Objawy włosogłówczycy są mało charakterystyczne i podobne do objawów innych chorób pasożytniczych. Przy silnej inwazji może się pojawić biegunka ze śluzem i świeżą krwią, spadek apetytu, bóle brzucha oraz wychudzenie.

Czym są tęgoryjce?

Tęgoryjce, podobnie jak włosogłówki, są nicieniami krwiopijnymi. Charakteryzują się dużą torebką gębową, która umożliwia pasożytowi przyczepienie do błony śluzowej jelita i czerpanie krwi.

Włosogłówki i tęgoryjce to pasożyty krwiopijne.

Tęgoryjec często zmienia miejsce przyczepu, co prowadzi do tworzenia krwawiących ranek w jelicie. U psów występuje Ancylostoma caninum i Uncinaria stenocephala, u kotów Ancylostoma tubaeforme oraz sporadycznie Uncinaria stenocephala.

Cykl rozwojowy może przebiegać na dwa sposoby. Najczęściej dochodzi do zarażenia drogą pokarmową. Larwa tęgoryjca zostaje połknięta, w jelicie cienkim dojrzewa, a dorosły pasożyt składa jaja, które wydalane są z kałem. W środowisku zewnętrznym z jaj wykluwają się larwy i linieją do stadium inwazyjnego. Taka inwazyjna larwa może znów zostać zjedzona albo wniknąć przez skórę żywiciela i dostać się do naczyń krwionośnych. Z krwią larwy trafiają do pęcherzyków płucnych, wędrują drogami oddechowymi przez tchawicę do krtani, gdzie zostają wykrztuszone, a następnie połknięte. Od tego momentu cykl rozwojowy przebiega tak jak w przypadku zarażenia drogą pokarmową.

Jak rozpoznać zarażenie tęgoryjcami?

Objawy inwazji mogą być bardzo różne. Dorosłe psy i koty zwykle chorują bezobjawowo, ale przy spadku odporności może wystąpić zapalenie skóry i świąd w miejscu wniknięcia larwy, biegunka z krwią, anemia, wychudzenie, brak apetytu, wymioty oraz kaszel.

Podobnie jak w przypadku glist, larwy tęgoryjców mogą pozostawać uśpione w organizmie żywiciela do momentu aktywacji przez hormony ciążowe. W efekcie szczenięta mogą zarazić się od matki jeszcze w życiu płodowym lub pijąc mleko z larwami.

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę powszechność występowania nicieni żołądkowo-jelitowych oraz ich cykle rozwojowe, szczególnie istotne jest stosowanie odpowiedniej profilaktyki.

Należy pamiętać, że wszystkie wymienione pasożyty mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka! Potencjalne źródło jaj nicieni to niezabezpieczone przed kotami piaskownice. Szczególnie narażone są dzieci, które często zapominają o umyciu rąk przed jedzeniem.

Regularne odrobaczanie ciężarnych samic oraz odpowiedni schemat odrobaczeń szczeniąt i kociąt ogranicza liczebność pasożytów w środowisku zewnętrznym, a tym samym chroni nas i nasze zwierzaki przed pasożytami.

PAMIĘTAJ!

Aby uniknąć zarażeń u psów i kotów należy regularnie odrobaczać je co trzy miesiące w przypadku wysokiego narażenia częściej. Bezwzględnie należy też odrobaczać szczenięta i kocięta, w przypadku, których stosowany jest specjalny schemat

Patrz także: Drontal dla Psa i Drontal dla Kota

Zobacz także